Şabanözü, Çankırı’nın güneybatısında, Ankara sınırına yakın bir ilçedir. Bozkırın sert yüzünü de, ormanlık tepelerin yeşilini de bir arada görürsünüz. Kışlar soğuk ve kurak, yazlar sıcak ve kısa geçer. Bu iklim, yörenin sofrasını yüzyıllardır kurutulmuş, saklanabilir yiyeceklere yöneltmiştir. Siz de evinizde kışlık hazırlığı yapan biriyseniz bu sayfa tam size göre.
Kiler kültürü ve kışlık hazırlık
Yaz sonunda Şabanözü’nde evler hareketlenir. Tarhana yoğrulur, bulgur kaynatılır, salça kurutulur, erişte kesilir. Bu kışlıklar uzun kış boyunca sofrayı ayakta tutar. Kurutma yöntemi yiyeceğin besin değerinin önemli bir kısmını korur. Tarhana özellikle yoğurt ve sebzeyle yapıldığı için hem probiyotik değeri hem de mineral içeriğiyle değerlidir. Burada dikkat edilecek nokta tuzdur. Kışlıklar uzun dayansın diye bol tuzla hazırlanır. Tarhanayı yaparken tuzu biraz azaltmak, tansiyonu olan aile bireyleri için büyük fark yaratır.
Ankara’ya yakınlığın getirdiği alışkanlıklar
Şabanözü’nden Ankara’ya gidip gelen, orada çalışan ya da çocuğu orada okuyan pek çok aile var. Şehirle bu kadar iç içe olmak sofraya hazır gıdaları da taşıyor. Paketli kekler, gazlı içecekler ve hazır çorbalar eskiden olmadığı kadar mutfağa giriyor. Bunları tamamen yasaklamak gerçekçi değil. Ama evde yapılan tarhananın, kurutulmuş meyvenin ve ev yoğurdunun yerini almalarına izin vermemek gerekir. Kendi kilerinizin değerini bilmek, sağlıklı beslenmenin en kolay yoludur.
Hayvancılık ve süt ürünleri
Şabanözü köylerinde küçükbaş ve büyükbaş hayvancılık hâlâ yaygın. Ev yapımı yoğurt, ayran ve çökelek bu yüzden sofranın temelidir. Çökelek düşük yağlı, protein değeri yüksek bir peynirdir ve kilo kontrolü için çok uygundur. Tam yağlı köy peynirleri ve kaymak ise ölçülü tüketilmelidir. Kurban dönemlerinde ve kış başında kavurma yapılır. Kavurma enerjisi çok yüksek bir yiyecektir. Bir öğünde küçük bir porsiyon yeterlidir, yanına mutlaka bol sebze eklenmelidir.
Kuru havada su ve sebze dengesi
Bozkır iklimi kurudur. Kışın sobalı odalarda hava daha da kurur. Su içmeyi unutmak kolaylaşır, kabızlık ve cilt kuruluğu artar. Gün içinde düzenli aralıklarla su içmek, ıhlamur ya da adaçayı gibi bitki çaylarını şekersiz tüketmek bu sorunu hafifletir. Kışın taze sebze bulmak zor olabilir. Bu durumda lahana, pırasa, havuç ve kereviz gibi kış sebzeleri iyi birer seçenektir. Yazdan kurutulmuş patlıcan ve biber de çorbalara ve yemeklere katılabilir.
Kilerinizi dışlamayan bir plan
Şabanözü’nde yaşıyorsanız ilk görüşmeyi yüz yüze yapıp ardından online takip ile devam etmek çoğu zaman en uygun yoldur. Görüşmede kiler alışkanlıklarınız, ailenizin yemek düzeni ve varsa sağlık sorunlarınız birlikte ele alınır. Plan, evdeki kışlıklarınızı dışlamadan onları doğru miktarda kullanacak şekilde hazırlanır.
Bu konuyu kendi durumunuza uyarlamak isterseniz Çankırı online diyetisyen başlıklı ana sayfamız iyi bir başlangıç olur.