Çankırı mutfağında hamur işlerinin yeri ayrıdır. Yağ somunu, bükme, su böreği, mantı, gözleme… Bunlar bayram sabahlarının, misafir sofralarının, kış akşamlarının yiyecekleridir. Kilo vermek isteyen pek çok kişi ilk iş olarak hamur işlerini tamamen bırakmaya çalışır ve kısa sürede pes eder. Oysa yasak yerine denge kurmak çok daha başarılı sonuç verir.
Hamur işleri neden kilo aldırır
Hamur işlerinin çoğu beyaz undan yapılır ve bol yağla pişirilir. Beyaz un kan şekerini hızla yükseltir, kısa sürede yeniden acıktırır. Yağ ise enerjiyi katlar. Bir dilim yağ somunu ya da bir porsiyon börek, bir tabak sebze yemeğinin birkaç katı kalori içerebilir. Üstelik hamur işleri genelde çay eşliğinde, öğün arasında yenir ve günlük toplam enerjiyi fark ettirmeden yükseltir.
Porsiyon ve sıklık
Hamur işlerini tamamen yasaklamak yerine sıklığını ve miktarını belirlemek gerekir. Haftada bir ya da iki kez, öğün yerine geçecek şekilde küçük bir porsiyon tüketmek kilo kontrolünü bozmaz. Örneğin pazar kahvaltısında bir dilim börek yemek, her gün çayın yanında poğaça yemekten çok farklıdır. Hamur işini öğün arasında değil, öğünün içinde tüketmek önemlidir.
Daha hafif tarifler
Evde yapılan hamur işlerinde küçük değişiklikler büyük fark yaratır. Beyaz unun bir kısmının yerine tam buğday unu kullanmak lif miktarını artırır. Böreklerde iç harcı ıspanak, pırasa ya da lor peyniri ile zenginleştirmek doyuruculuğu artırır. Yağ miktarını yarıya indirmek ve kızartmak yerine fırında pişirmek de kaloriyi önemli ölçüde düşürür. Mantıyı tereyağlı sos yerine yoğurt ve az pul biberle servis etmek de bir seçenektir.
Yanına ne koymalı
Hamur işini tek başına yemek yerine yanına protein ve sebze eklemek kan şekerinin dengeli kalmasını sağlar. Bir dilim böreğin yanına bir kâse yoğurt ya da bir tabak salata koymak, daha az hamur işiyle daha uzun süre tok kalmanızı sağlar. Çay yerine ayran içmek de iyi bir eşleşmedir. Gözlemenin içine bol maydanoz ve yeşillik eklemek, mantının yanına bir kâse cacık koymak aynı mantığın sofradaki karşılığıdır.
Kendinize karşı nazik olun
Bir bayram sofrasında fazla börek yediyseniz bu planınızın bittiği anlamına gelmez. Bir sonraki öğünde dengeyi kurmak yeterlidir. Suçluluk duygusu çoğu zaman daha fazla yemeye yol açar. Hamur işleri bu toprakların kültürünün bir parçasıdır ve sağlıklı bir beslenme düzeninde de yerleri olabilir.